Haqqımızda
Ümumi məlumat Rəhbərlik Şöbələr

Avtomatlaşdırma və proqram təminatı şöbəsi

Avtomatlaşdırma və proqram təminatı şöbəsi öz fəaliyyətini AMEA alimləri, doktorant və dissertantlara, professor-müəllim heyətinə, alim və mütəxəssislərə göstərilən kitabxana-biblioqrafiya və informasiya xidmətinin modernləşdirilməsinə, informasiya təminatının optimallaşdırılmasına, zaman və məkan məhdudiyyəti olmadan MEK fondunun oxucuların onlayn istifadəsinə verməklə, işlərin beynəlxalq standartlar səviyyəsinə çatdırılmasına yönəltmişdir. MEK-də kitabxana-biblioqrafiya proseslərinin avtomatlaşdırılmasının davam etdirilməsi, AKİS modullarının quraşdırılması və işinin tənzimlənməsi, texnoloji proseslərin izlənməsi, lazım olduqda hər bir modula müdaxilə, qarşıya çıxan texnoloji nasazlıqların aradan qaldırılması, verilənlər bazalarının (VB) yaradılması, əlavə edilməsi, konvertasiyası, əməkdaşların AKİS-lə bağlı sorğularının öyrənilməsi və problemlərin aradan qaldırılması, sənədlərin elmi sistemləşdirilməsi; kitabxananın lokal şəbəkəsində fəaliyyət göstərən proqram modullarında ədəbiyyatın daxil edilməsinə nəzarət, proqramın iş prinsipləri üzrə təlimatların hazırlanmasında iştirak, avtomatlaşmış işçi yerlərində kataloqçulara təlimlərin keçirilməsi, kitabxanaşünaslıq istiqamətində elmi tədqiqatların təşkili; MEK e-kataloqunun daim zənginləşdirilməsi və informasiya üzrə təminatının texniki əsaslarının daha da təkmilləşdirilməsi, E- kataloqun mek.az saytında fasiləsiz işinin təmin edilməsi; MEK- də lokal və internet şəbəkəsində yerləşən e-avadanlıqlara texnoloji nəzarət, təmir, kompüterlərin formatı, dəyişdirilməsi, şəbəkənin fasiləsiz işinin təmin edilməsi; AKİS- tətbiqi istifadəsi zamanı lokal şəbəkədə informasiya avadanlıqlarının daim saz şəkildə saxlanması, telekommunikasiya avadanlıqlarının, əməliyyat sistemlərinin, bütünlükdə proqram təminatı və əməkdaş qruplarının istifadə etdiyi avadanlıqların yeni versiya əməliyyat sistemləri ilə əvəz edilməsi internet xidmətinin fasiləsiz təmin edilməsi; AKİS modullarının lokal şəbəkədə fasiləsiz işinin təşkil olunması; Elektron layihələr İnformasiya portalları, informasiya resurslarının hazırlanması və mek.az saytında yayımlanması. Avtomatlaşdırma və proqram təminatı şöbəsi cari və proqram təminatı sahəsində həyata keçirdiyi işlərlə yanaşı kitabxananın ictimai həyatında və informasiya təbliği sahəsində də mühüm işlər görür. Belə ki, respublikamızdakı iqtsadi-siyasi və sosial inkişaf vəziyyətindən asılı olaraq gündəmi zəbt edən əlamətdar hadisələr və dövlət siyasətini, prezident İlham Əliyevin siyasətini dəstəkləyən informasiya resurs layihələri və kitablar üzərində işləyir. Şöbəyə Natavan Hacıyeva rəhbərlik edir.

Elektron Resurslar şöbəsi

Elektron Resurslar – Azərbaycanın tarixi, ədəbiyyatı, coğrafiyası, mədəniyyəti, etnoqrafiyası, flora və faunası və digər sahələrə dair məqalələrin hazırlanaraq Vikipediyaya daxil edilməsini həyata keçirir. Elektron resurslar şöbəsi Azərbaycan və xaricidilli Vikipediyada məqalələrin sistematik yerləşdirilməsi, redaktəsi, yoxlanılmasını həyata keçirir, habelə konüllülərə təlimlərin icrası üzrə tərəfdaş strukturlarla əməkdaşlıq aparır. Elmi tədqiqat mərkəzləri, universitetlər, akademik tədqiqat institutları və s. elm qurumlara Vikipediya ilə bağlı təlimlərin keçirilməsini təşkil edir. Geniş oxucu kütləsini Azərbaycana aid informasiya resursları ilə təmin etmək üçün Azərbaycandilli Vikipediyanı müxtəlif mövzularda materiallarla zənginləşdirir. İnnovasiyaları və qabaqcıl təcrübələri öyrənir, müəssisənin fəaliyyətinə uyğunlaşdırır və tətbiq edir. Şöbə öz fəaliyyətini MEK-in fəaliyyətini təmin edən əsasnaməsinə, Azərbaycan Respublikasının İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında (1998) və Müəlliflik hüququ və əlaqəli hüquqlar haqqında (1996) qanunlarına əsaslanaraq, həmçinin kitabxana direktorunun əmr və qərarlarına uyğun qurur. Azərbaycanın milli, mədəni, elmi irsinə dair məlumatların məqalələr şəklində yaradılaraq mərkəzləşdirilmiş şəkildə Vikipediyada, Vikipediyanın norma və prinsiplərinə uyğun olaraq yerləşdirilməsi, Azərbaycan və dünya araşdırmaçılarının istifadəsinə verilməsi, eləcə də gələcək nəsillərə ötürülməsini, AMEA İnstitutlarından göndərilən əməkdaşlara Vikipediya təlimlərinin keçirilməsi, Azərbaycandilli Vikipediyanın zənginləşdirilməsi üçün tədbirlər kompleksinin hazırlanması, həmçinin Vikipediyanın prinsiplərinə uyğun olaraq məqalələrin ensiklopedik məzmunda, oxunaqlı dildə və akademik şəkildə konkret faktlar əsasında tərtib edir. Şöbəyə Əhmədova Reyhan rəhbərlik edir.

Azərbaycanşünaslıq və Milli Rəqəmsal Yaddaş şöbəsi

AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasında Azərbaycanşünaslığın inkişafı və elmi informasiya fəaliyyətinin daha səmərəli düzgün təşkili vacib faktor hesab olunur. Kitabxanada bu işi Azərbaycanşünaslıq və Milli Rəqəmsal Yaddaş şöbəsi həyata keçirir. 2014-cü ilin may ayında AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasının yeni binası istifadəyə verilərkən ölkə başçısı İlham Əliyevə Milli Rəqəmsal Yaddaş layihəsi də təqdim olunmuşdur. 2020-ci il 23 noyabrda isə yeni struktura əsasən Azərbaycanşünaslıq və Milli Rəqəmsal Yaddaş şöbəsi yaradılmışdır. Azərbaycanşünaslıq və Milli Rəqəmsal Yaddaş şöbəsi – Azərbaycanşünaslıq üzrə sənədlərin toplanması, elmi işlənməsi, ənənəvi və elektron informasiya-axtarış aparatının təşkili və aparılması, Azərbaycanın milli, mədəni, elmi irsinin əsaslı formatda mərkəzləşdirilmiş şəkildə qorunub saxlanılması, Azərbaycan və dünya araşdırmaçılarının istifadəsinə verilməsi, eləcə də gələcək nəsillərə ötürülməsi məqsədi ilə daim yenilənən vahid rəqəmsal bazanın yaradılması işini nəzərdə tutur. Şöbənin əsas missiyası azərbaycançılıq dünyagörüşünün təbliğatçısı olmaqla yanaşı, azərbaycanşünaslıq elminin, milli-ictimai təfəkkürünün etibarlı və ciddi elmi informasiya bazasının formalaşması, ədəbiyyat siyahılarının formalaşması və qiymətləndirilməsi, MEK-ə yeni daxil olan ədəbiyyatların MRY-a aid olunması işinin icra edilməsi, Azərbaycana aid qəzet, jurnal məqalələrinin, e-resursların, ardı davam edən nəşrlərdəki müxtəlif dillərdə elmi məqalələrin Mərkəzi Elmi Kitabxananın e-kataloquna (İRBİS proqramına) daxil edilməsi, İRBİS proqramından çap olunmuş kartoçkaların kartotekaya yerləşdirilməsi, AMEA İnstitutlarından göndərilən MRY-a aid ədəbiyyatların elektronlaşmasının təmin edilməsindən ibarətdir. Bu gün Mərkəzi Elmi Kitabxanada özünün yüksək inkişaf mərhələsində olan azərbaycanşünaslıq üzrə kitabxana-biblioqrafiya və elmi informasiya xidməti sahəsində fəaliyyət azərbaycanşünaslığa dair mövcud sənədlər və informasiya tələbatçıları arasında uyğunluq yaratmaqda və sənəd kommunikasiya sistemində informasiya maneələrinin aradan qaldırılmasında səmərəli vasitədir. Həmin vasitə oxucuların ölkəşünaslıq üzrə informasiya tələbatının təminatına xidmət etməklə ölkəmizdə kitabxana işinin inkişafına da öz layiqli töhfəsini verir. Şöbəyə Aygün Kamran qızı Səfərova rəhbərlik edir.

Azərbaycan dilində ədəbiyyat və mübadilə fondu

Azərbaycan dilində ədəbiyyat və mübadilə fondu 2021-ci il yanvar ayının birindən ümumi fondun tərkibindən çıxarılaraq müstəqil fond kimi fəaliyyətə başlamışdır. Fonda Azərbaycan dilində kitablar, jurnal , qəzet, dissertasiya , avtoreferat və Mübadilə fondu daxildir. Azərbaycan dilində ədəbiyyat və mübadilə fondu Kataloqlaşdırma şöbəsi tərəfindən verilən ədəbiyyatı qəbul edir, kitabxananın balansında olan ədəbiyyatın fondlarda yerləşdirilməsini və mühafizəsini yerinə yetirir. Xidmət şöbəsi vasitəsilə oxucu sorğularının cavablandırılmasını həyata keçirir, istifadə müddəti bitmiş ədəbiyyatı geri qəbul edir və onları yerinə yerləşdirir. Ehtiyac olduqda zədələnmiş ədəbiyyatı bərpa edir. Fondun əməkdaşları daxil olan ədəbiyyatın hər birinə topoqrafik kartoçka yazır və fondun daxili istifadəsi üçün kartotekalara yerləşdirir. Hal-hazırda Elektron kataloqun yaradılması ilə əlaqədar olaraq fondun bütün əməkdaşları ədəbiyyatın kataloqa işlənməsində iştirak edir. Fondda olan ədəbiyyatın müəyyən qismi artıq İRBİS proqramına yüklənmişdir və bu iş uğurla davam ertdirilir. Mübadilə fondu daima hərəkətdə olan bir fonddur. Fond kitabxanaya daxil olmuş çoxsaylı ədəbiyyatı qəbul edir, sifarişlər əsasında Beynəlxalq Mübadilə üçün ədəbiyyat seçərək hazırlayır və tərəf müqabillərinə göndərir. Eyni zamanda ehtiyac olduqda ölkə daxilində təşkilatlara hədiyyə edilir. Mübadilə fondundan çıxarılan ədəbiyyat sənədləşdirilir və mühasibatlığa hesabat verilir. Azərbaycan dilində ədəbiyyat və mübadilə fonduna Nazilə Həsənova rəhbərlik edir.

Beynəlxalq əlaqələr şöbəsi

AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasının Beynəlxalq əlaqələr şöbəsi 2014-2020-ci illərdə Beynəlxalq və İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi olaraq fəaliyyət göstərmişdir. Beynəlxalq əlaqələr şöbəsi xaricdə fəaliyyət göstərən kitabaxanalara, elm, təhsil, mədəniyyət profilli müəssisə və təşkilatlara, Azərbaycan Respublikasında akkreditasiya olunmuş diplomatik korpus təmsilçiliklərinə kitabxananın fəaliyyəti, məqsədi, imkanları barəsində məlumat çatdırır, onlarla qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq qurur. Şöbənin fəaliyyəti nəticəsində 2021-ci ildə MEK Beynəlxalq Elmlər Akademiyaları Assosiasiyasının Elmi şurasına üzv seçilmişdir. Son dövrün fəaliyyəti olaraq qeyd edə bilərik ki, Rusiya Elmlər Akademiyasının Dəqiq Elmlər Kitabxanası, Moldova Respublikasının A.Lupan adına Elmi Kitabxanası, Qazaxıstan Respublikasının Qələm Ordası Elmi Kitabxanası, Belarus EA – nın Yakub Kolas adına Mərkəzi Elmi Kitabxanası, Rusiya Elmlər Akademiyasının Sibir Bölməsinin Federal Elm İnstitutu İctimai, Elmi, Texniki Kitabxanası, Litva Elmlər Akademiyasının Vroblevski adına Kitabxanası, Türkiyədə bir neçə qurum, Misir kitabxanaları ilə müqavilələr imzalanmışdır. Ümumilikdə beynəlxalq əlaqələrin qurulması sayəsində MEK dünyanın 44 ölkəsinin 105 elmi, mədəni, təhsil təşkilatı, jurnalı ilə əməkdaşlıq edir. Bu təşkilatlar içərisində MEK ABŞ Konqres kitabxanası, Fransa Milli Kitabxanası, Rusiya Dəqiq Elmlər EA Kitabxanası, Milli Kitabxanası, Qazaxıstan Elmlər Akademiyası Kitabxanası, Belarus MEK, Moldova EA Kitabxanası, Özbəkistan Milli Kitabxanası, Bosniya və Hersoqovina - Akademiya Kitabxanası, Qazi Xosrov kitabxanası, Türkiyə - Türk Dil Qurumu, Türk Ocaqları, Türk Dünyası Araşdırmaları Vəqfi, Türk Tarix Qurumu, İldırım Bəyazid Universiteti, Böyük Millət Məclisi Kitabxanası, Milli Kitabxana, Çin Milli Kitabxanası, Almaniyanın Fraye Universiteti, Senkenberq Araşdırmalar İnstitutu, Macarıstan Elmlər Akademiyasının Kitabxanası, Bolqarıstan, Rumıniya Milli Kitabxanaları ilə də sıx əməkdaşlıq həyata keçirir. Bundan başqa, şöbənin fəaliyyəti nəticəsində MEK Azərbaycan həqiqətlərini ABŞ, Almaniya, Çin, Yaponiya, Kanada, Fransa, Böyük Britaniya, Avstriya, Bolqarıstan, İtaliya, Macarıstan, İran, Qırğızıstan kimi ölkələrdəki əməkdaşlıq etdiyi qurumlar vasitəsilə də təbliğ edir, kitabların və aidiyyatı sənədlərin onlarla mübadiləsini həyata keçirir. Şöbəyə Mübariz Göyüşlü rəhbərlik edir.

Biblioqrafiya şöbəsi

AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasının “Biblioqrafiya şöbəsi” 1923-cü ildə təşkil olunmuş “Azərbaycanı Tədqiq və Tətöbbə Cəmiyyəti”nin nəzdində 1924- cü ildə “”Biblioqrafiya bürosu” kimi fəaliyyətə başlayıb. 1923-cü ildən həmin cəmiyyətin nəzdində yaranan Elmi Kitabxananın 1925- ci ildə “Elmi- məlumat şöbəsi” yaradılıb. 1959-cu ildə “Məlumat-biblioqrafiya”, 1967-ci ildə “Elmi biblioqrafiya”, 1973-cü ildə “Elmi-texniki informasiya”, 2003-cü ildə “Biblioqrafiya şöbəsi” adı altında fəaliyyət göstərən şöbə 2015-2020-ci illərdə “Kitabxana-xidmət şöbəsi”nin tərkibində “Biblioqrafik sorğular bölməsi”, 2020- ci ildə isə kitabxanada baş verən struktur dəyişikliyinə əsasən yenidən “Biblioqrafiya şöbəsi” adlandırılıb. Şöbənin əsas vəzifələri tematik mövzularda elmi biblioqrafik göstəricilərin, “Azərbaycanın elm və mədəniyyət xadimləri” seriyasından şəxsi biblioqrafiyaların tərtibi, biblioqrafik arayışların yerinə yetirilməsi və elmi biblioqrafik informasiya xidmətindən ibarətdir. Habelə, diyarşünaslıq və ümumi xarakterli - elmi-köməkçi, tövsiyə, elektron biblioqrafik vəsaitlər də tərtib edir. Elektron və ənənəvi kataloq və kartoteka sistemi ilə biblioqrafik  xidmət göstərir, oxucuları məlumat-biblioqrafiya bilikləri ilə maarifləndirir. AMEA institut kitabxanalarına və MEK-in ayrı-ayrı şöbələrinə də biblioqrafik xidmət göstərir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq sərəncamlarına əsasən cari ildə keçiriləcək dövlət əhəmiyyətli tarixi günlər və ya məşhur şəxsiyyətlərin yubileyləri ilə əlaqədar diyarşünaslıq xarakterli biblioqrafik vəsaitləri tərtib və nəşr etdirir. Kitabxanada müxtəlif məzmunlu sərgilərin təşkilində yaranan biblioqrafik sorğuları yerinə yetirir. Ali dövlət orqanlarını, müəssisə və təşkilatları, ayrı-ayrı oxucu qruplarını şöbəyə daxil olan yazılı və şifahi arayışlarla təmin edir.   Şöbəyə Əməkdar mədəniyyət işçisi Xuraman İsmayılova rəhbərlik edir.

HEYDƏR ƏLİYEV VƏ AZƏRBAYCAN DÖVLƏTÇİLİYİ ŞÖBƏSİ

Azərbaycan dövlətçiliyi və Heydər Əliyev irsinin kitabxana fondlarında komplektləşdirilməsi Azərbaycan tarixi, mədəniyyəti, incəsənəti, dövlətçilik tarixi, Azərbaycanın keçmişi və bu günü haqqında məlumat əldə etməyə imkan verir. Uzun illər fəaliyyət göstərən Heydər Əliyev və Azərbaycan dövlətçiliyi şöbəsi – Azərbaycan dövlətçiliyinə dair ədəbiyyatın komplektləşdirilməsi, mühafizəsinin və istifadəsinin təşkili, ənənəvi və elektron informasiya-axtarış aparatının təşkili, Azərbaycan dövlətçiliyi və Heydər Əliyev şəxsiyyəti ilə bağlı elmi-tədqiqat işlərinin informasiya təminatını təşkil edir, mövzu və şəxsi biblioqrafik göstəricilərin, çap kataloqlarının hazırlanması, elmi-kütləvi tədbirlərin təşkili və keçirilməsi fəaliyyətini nəzərdə tutur. Son illərdə şöbənin təşkil etdiyi və uğurla həyata keçirdiyi ən mühüm layihələrdən biri – görkəmli dövlət xadimi, ümummilli lider Heydər Əliyevin irsinin tədqiqi və təbliğinə dəstək məqsədilə təşkil etdiyi silsilə xarakterli Heydər Əliyev lektoriyalarının keçirilməsidir. Qeyd etmək lazımdır ki, respublika kitabxanalarında – bu ilkə məhz Mərkəzi Elmi Kitabxana imza atıb. Şöbə AMEA-nın Rəyasət Heyəti, AMEA-nın bir sıra Elmi Tədqiqat İnstitutları, həmçinin şöbənin müvafiq profilinə uyğun digər istifadəçilərin də əyani və şifahi sorğularının cavablandırılması istiqamətində informasiya təminatını yüksək səviyyədə həyata keçirir. Ümumiyyətlə, Azərbaycan dövlətçiliyi və Heydər Əliyev irsinə dair nəşrlərin kitabxana fondlarında toplanması, kitabxana fondlarının zənginləşdirilməsinə deyil, eyni zamanda Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin və Heydər Əliyev irsinin gələcək nəsillərin istifadəsinə verilməsi üçün qorunub saxlanılmasına xidmət edir. Şöbəyə Günel Bağırova-Hüseynova rəhbərlik edir.

İctimaiyyətlə əlaqələr və informasiya şöbəsi

AMEA Mərkəzi Elmi Kitaxbxanasının İctimaiyyətlə əlaqələr və informasiya şöbəsi  ictimai iştirakçılığın genişləndirilməsi, kommunikasiyanın qurulması və idarə edilməsi, Kitabxananın ictimaiyyətlə əlaqələr strategiyasının (PR strategiyası) və siyasətinin qurulması sahəsində işlərin təşkilini və tənzimlənməsini həyata keçirir. Şöbənin fəaliyyətinin məqsədi MEK-in şəxsi heyətinə, oxucu-istifadəçilərinə, qonaqlarına, AMEA-nın institut və təşkilatlarına, rəhbərliyinə, Azərbaycan ictimaiyyətinə, xarici müəssisə və təşkilatlara MEK-in fəaliyyəti, məqsədi, texniki və informasiya imkanları barəsində obyektiv məlumat çatdırmaq, informasiya mənbələri mübadiləsinin aparılmasına yardım göstərmək, kommunikasiya mühitini genişləndirməkdir. Şöbəyə Qasımova Mina Vilayət qızı rəhbərlik edir.

İnnovativ layihələr və metodiki təminat şöbəsi

AMEA MEK-in rəsmi olaraq metodiki rəhbərlik fəaliyyəti 1962-ci ildə metodist ştatının açılması ilə təsdiq edilmiş, 1969-cu ildə isə “Elmi-metodiki şöbə” təşkil olunmuşdur. 1985-ci ildə MEK-in “Elmi-metodiki” və “Elmi tədqiqat” şöbələri birləşdirilərək Kitabxanaşünaslıq şöbəsi yaradıldı. Kitabxanaşünaslıq şöbəsinin strukturuna iki bölmə daxil idi: elmi tədqiqat bölməsi və elmi metodiki bölmə. 1999-cu ildə MEK-in “Kitabxanaşünaslıq” şöbəsi yenidən “Elmi-metodiki” şöbə adlandırıldı. 2003-cü ildə MEK-də struktur dəyişikliyi ilə əlaqədar olaraq kitabxanada bəzi şöbələr birləşdirilmiş, Elmi-metodiki şöbə isə Kitabxanaşünaslıq və innovasiya şöbəsi adlandırılmışdı. Bu dövrdə ümumiyyətlə, AMEA kitabxana sistemində tətbiq edilən bütün iş növlərinin təkmilləşdirilməsi bilavasitə “Kitabxanaşünaslıq və innovasiya” şöbəsi əməkdaşlarının yaxından iştirakı ilə yerinə yetirilirdi. 2003-cü ildə AMEA Nizamnaməsinin 5-ci maddəsinin 54-cü bəndinə əsasən MEK-ə elmi statusun verilməsi kitabxananın fəaliyyətinin müasir tələblərə uyğun təşkilinə təsir göstərən mühüm amillərdən biri oldu. 2006-2013-cü illərdə “Kitabxanaşünaslıq və innovasiya” şöbəsinin əsas təyinatı – MEK-in şöbələrinin fəaliyyətinin müasir tələblərə uyğun təkmilləşdirilməsi yollarının müəyyənləşdirilməsi və yeniliklərin tətbiqi, normativ qanunvericilik aktlarının yerinə yetirilməsinin metodiki təminatı və onlara nəzarətin həyata keçirilməsi işi olmuşdur. MEK-də 2014-cü ildə aparılan struktur dəyişikliyi ilə əlaqədar Kitabxanaşünaslıq şöbəsi ləğv olunmuş, MEK-in ETİ kitabxanalarına metodiki təminat işi dayandırılmışdır. AMEA MEK və ETİ kitabxana şəbəkəsinin fəaliyyətini dövrün tələblərinə uyğun istiqamətləndirmək, müasir və daha operativ elmi-metodiki idatəetməni hayata keçirmək məqsədilə 2020-ci ildə şöbə “İnnovativ layihələr və metodik təminat” adı altında yenidən yaradılmışdır. İnnovativ layihələr və metodik təminat şöbəsi- kitabxana işi sahəsində elmi-metodiki işləri, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) elmi tədqiqat institutları nəzdindəki kitabxanaların və Mərkəzi Elmi Kitabxananın (MEK) fəaliyyətinə metodiki rəhbərliyi, kitabxana işi və biblioqrafiya məsələlərinin elmi-nəzəri cəhətdən işlənib hazırlanmasını və onun nəticələrinin kitabxana işinə tətbiqinə dair layihələri həyata keçirir. Şöbəyə Səyyarə Məmmədova rəhbərlik edir.

Kadrlar şöbəsi

AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasının Kadrlar şöbəsi Kitabxananın struktur bölməsidir. Şöbə öz fəaliyyətində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasını, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərman və sərəncamlarını, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərar və sərəncamlarını, Əmək Məcəlləsini, AMEA Ümumi yığıncağının və Rəyasət Heyətinin qərarlarını, Mərkəzi Elmi Kitabxananın nizamnamə, qərar, təlimat, əmr, sərəncamlarını rəhbər tutur. Şöbənin fəaliyyətinin əsas məqsədi Mərkəzi Elmi Kitabxanada İnsan Resurslarının idarə edilməsi siyasətinə və kitabxananın strateji hədəflərinə müvafiq olaraq onun davamlı dinamik inkişafına xidmət edən insan kapitalının formalaşdırılması, inkişaf etdirilməsi və qorunub saxlanılmasına yardım etməkdir. Şöbəyə Günel Rahim qızı Rəhimova rəhbərlik edir.

Kataloqlaşdırma şobəsi

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Mərkəzi Elmi Kitabxanasının Kataloqlaşdırma şöbəsi 2015 -ci il sentyabr ayından fəaliyyət göstərir. Kataloqlaşdırma şöbəsi - cari daxilolmalar və retrospektiv sənədlərin elektron kataloqlaşdırması və biblioqrafik təsvirlərinin yaradılması fəaliyyətini nəzərdə tutur. Şöbə MEK-ə məxsus bütün növ sənədləri biblioqrafik xassələrinə əsasən ardıcıl kataloqlaşdırır, sistemləşdirir, elm sahələri üzrə bölür və indeksləşdirir, eləcə də elektron kataloqa müvafiq kataloqlaşdırma qeydlərini daxil edir, çap formatında kataloq üçün kartoçkalar hazırlayır. Şöbənin əsas fəaliyyət istiqamətləri – sənədin “Dövlət standartı 7.1-2007”də müəyyən edilmiş qaydalara uyğun biblioqrafik təsvirinin verilməsini təmin edir. MEK-ə yeni daxil olan (müxtəlif dillərdə kitablar, jurnallar, nəşri davam edən resursları və müxtəlif tipli sənədlər) ardıcıllıqla biblioqrafik təsvir qaydalarına əsasən ənənəvi- əlifba və sistemli kataloq yaradılması məqsədilə elektron kataloqa müvafiq qeydləri daxil edilməsini yazılmış kartoçkaların ənənəvi kataloqlar üçün işlənilməsi və ciddi əlifba üzrə kataloqlara düzülməsini təmin edir. Həm elektron kataloqda həm də ənənəvi kataloqda redaktə işini yerinə yetirir. Şöbəyə Cəfərova Xuraman rəhbərlik edir.

Maliyyə şöbəsi

Şöbənin əsas vəzifələri maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin mühasibat uçotunun təşkilindən,  maddi, əmək, maliyyə vəsaitlərinin qənaətli istifadəsinə və təşkilatın əmlakının qorunmasına nəzarətdən ibarətdir.   Təsərrüfat əməliyyatlarının mühasibat uçotu hesablarında (həmçinin mühasibat uçotu registrlərində) düzgün əks etdirilməsi, ona nəzarət, operativ məlumatların təqdim edilməsi, mühasibat (maliyyə) hesabatlarının müəyyən edilmiş müddətlərdə tərtib və təqdim edilməsi, digər bölmə və xidmət sahələri ilə birlikdə təsərrüfatdaxili ehtiyatların aşkara çıxarılması və səfərbər edilməsi məqsədilə mühasibat uçotu və hesabatının məlumatları üzrə Təşkilatın maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin iqtisadi təhlilinin həyata keçirilməsi, inventarizasiyanın aparılmasını təşkil edir.   Qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada gəlirlərinin (xərclərinin) və vergitutma obyektlərinin uçotunun aparılması işini yerinə yetirir. Təşkilatın maliyyə-təsərrüfat fəaliyyəti üzrə təhlillərini aparır.  Lazımı hesablamalarla birgə cari və perspektiv maliyyə planlarını tərtib edir. Şöbəyə Əli Rzayev rəhbərlik edir.

Nadir kitablar və qiymətli nəşrlər fondu

Nadir kitablar və qiymətli nəşrlər fondu 1998-ci ildə yaradılıb. Kitablar nəşr tarixinə, region və ölkə əhəmiyyətinə, nəfis tərtibatına, ölçülərinə görə (ən iri, ən kiçik) və digər meyarlar əsasında seçilib. Fondda Azərbaycan və xarici dillərdə qiymətli nəşrlər, miniatür kitablar, ensiklopediyalar, markalar, kolleksiyalar, ümumilikdə 12 min sənəd qorunur. Sənədlər əsasən rus, ingilis, alman, fransız, ispan, italyan, latın və digər dillərdədir. Nadir kitablar və qiymətli nəşrlər fondunda 500 ən qiymətli sənəd xüsusi mühafizə rejimində, yəni turşusuz kartondan düzəldilmiş mikroiqlimli konteynerlərdə qorunur. Fonda Sevil Məmmədova rəhbərlik edir. Kollektivin yeddi əməkdaşı var. Hazırda fondun əməkdaşları tərəfindən kitablar elektron kataloqa daxil edilir. Bununla yanaşı fondun daxili işləri də yerinə yetirilir.

AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasının Qarabağ müharibəsi qəhrəmanları fondu

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin 28 yanvar 2021- ci il tarixli 6/3 nömrəli qərarına əsasən Azərbaycan kitabxana sistemində ilk olaraq MEK- in Baş direktoru, professor Məmməd Əliyevin təşəbbüsü və bilavasitə köməkliyi ilə Qarabağ müharibəsi qəhrəmanları fondu yaradılmışdı. Fond AMEA Rəyasət Heyətinin qərarından dərhal sonra fəaliyyətə başlamışdır. Fondun əsas məqsədi I və II Qarabağ müharibəsində, Aprel döyüşü, Tovuz döyüşü zamanı Vətənin ərazi bütövlüyünü bərpa etmək üçün canını fəda edən, qəhrəman oğullarımızın xatirəsini əbədiləşdirmək, onların ömür və döyüş yolunu yaşatmaq və gələcək nəsillərə ötürməkdir. Fondun əməkdaşları tərəfindən I və II Qarabağ müharibəsi, Aprel döyüşü, Tovuz döyüşü qəhrəmanlarının ailələri ilə əlaqə yaradılır, görüşlər təşkil edilir və onlar haqqında məlumatlar, video materiallar, fotoşəkillər toplanılır, və sənədləşdirilmiş formada qorunub saxlanılır. Hal-hazırda 2000-ə yaxın material toplanaraq sənədləşdirilib və bu iş mərhələli şəkildə davam etdirilir. Həmçinin şəhidlərin ailələri tərəfindən qəhrəmanlarımıza məxsus olan kitablar Qarabağ müharibəsi qəhrəmanları fonduna hədiyyə olunur. Qarabağın tarixi, siyasəti, mədəniyyəti, etnoqrafiyası və iqtisadiyyatını əks etdirən 1000 yaxın kitab, qəzet və s. materiallar da fondda yer almışdır. 44 günlük savaş haqqında yazılmış kitablar müəllifləri tərəfindən fonda hədiyyə olunur və bu ənənə davam etdirilir. Elektron və ənənəvi kataloq və kartoteka sistemi ilə Qarabağ müharibəsi qəhrəmanları fondu oxuculara xidmət göstərir. Qarabağ müharibəsi qəhrəmanları fondunun əməkdaşları davamlı olaraq respublikanın müxtəlif şəhər və rayonlarında qəhrəman şəhidlərimizin ildönümləri ilə bağlı tədbirlərdə iştirak edirlər. Fonda şəhid-polkovnik Babək Səmidlinin bacısı Röksanə Səfərzadə rəhbərlik edir.

REPROQRAFİYA ŞÖBƏSİ

AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasının Reproqrafiya şöbəsi 2014-cü ildən fəaliyyətə başlamışdır. Reproqrafiya şöbəsi AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanın fondlarında qorunub saxlanılan Azərbaycanın bədii, elmi, fəlsəfi kitablarını, o cümlədən klassik ədəbiyyat nümunələrini, müəlliflər tərəfindən verilən kitab nüsxələrini, qəzet, jurnal məqalələrini müxtəlif tipli skan aparatları vasitəsilə elektron formata salıb, daha sonra xüsusi proqram vasitəsilə konvertasiya edib PDF formatda elektron bazaya daxil edib oxucuların istifadəsinə verilməsi işini görür. Reproqrafiya şöbəsi universitetlər, akademik tətqiqat institutları və s. elm qurumlarında mövcud olan fiziki və elektron elmi materialların bir bazada cəmləşməsini və istifadəyə verilməsini təmin edir. Azərbaycan Respublikasının əlamətdar günlərinə həsr olunmuş görkəmli şəxsiyyətlərin, klassiklərin yubileyləri münasibətilə onların həyat və yaradıcılığını əks etdirən məlumatların hazırlayır və virtual sərgiyə təqdim edir. Şöbəyə Cabarov Sərdar rəhbərlik edir.

“Sənədlərlə iş” şöbəsivirtual sərgiyə təqdim edir. Şöbəyə Cabarov Sərdar rəhbərlik edir.

“Sənədlərlə iş” şöbəsinin əsas vəzifəsi MEK daxilində kargüzarlıq xidmətinin düzgün təşkilinin təmin edilməsidir. “Sənədlərlə iş” şöbəsi aşağıdakı funksiyaları həyata keçirir: - Baş direktora məruzə üçün təqdim olunası daxili, göndərilən və qəbul edilən sənədlərin baxılmasını; - sənədlərin vaxtında icra olunmasına nəzarəti; - sənədlərin düzgün və vaxtında tərtib edilməsinə və rəsmiləşdirilməsinə nəzarət, əmrlərin rəsmiləşdirilməsi və göndərilməsi, onların işlərdə formalaşdırılması, yazışmaların səmərəli təşkili; - sənədlərin qəbulu, uçotu, qeydiyyatı və saxlanılmasını həyata keçirmək, göndərilən, daxil olan və daxili sənədlərin göndərilməsi və bölmələr üzrə çatdırılması, həmçinin dövlət saxlanmasına verilmək üçün işlərin hazırlanması; - MEK-in struktur bölmələrində kargüzarlığın aparılmasının təşkili üzrə metodiki rəhbərliyin həyata keçirilməsi. Şöbəyə h.ü.f.d. Cəfərova Reyhan Fəhrat qızı rəhbərlik edir.

Xarici dillərdə ədəbiyyat fondu

AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxananın Xarici dillərdə ədəbiyyat fondu şöbə olaraq 2021-ci ilin yanvar ayından fəaliyyətə başlayıb. Xarici dillərdə ədəbiyyat fondu şöbənin Əsasnaməsi və İllik planı əsasında iş aparır. Xarici dillərdə ədəbiyyat fondunda ümumilikdə 995.025 nüsxə kitab və jurnal mühafizə olunur (Ardı davam edir). Fondda Rus, Şərq və Avropa dillərində elmin müxtəlif sahələrinə aid ədəbiyyat saxlanılır. Xarici dillərdə ədəbiyyat fondu - Rus ədəbiyyatı fondunu, Şərq ədəbiyyatı fondunu, Qərbi-Avropa ədəbiyyatı fondunu özündə birləşdirir. 1. Rus ədəbiyyatının mühafizə olunduğu fondlarda 590.189 nüsxə kitab, 133.767 sayda jurnal mühafizə olunur. Orta əsrlərdən başlayaraq dövrümüzə kimi müxtəlif elmi və bədii ədəbiyyatı, lüğətlər və mütbuat səlnamələrini əhatə edir. 2. Qərbi-Avropa ədəbiyyatı fondu - 61.303 nüsxə kitab; 124.534 sayda jurnal fonduna malikdir. Fondda mühafizə olunan kitablar Avropa dillərində olan ədəbiyyatın zənginliyi və çap olunma illərinin qədimliyinə görə fərqlənir. Çox böyük əhəmiyyətə malik olan bu fondda XVI-XVIII əsrlərdə çap edilmiş kitab nüsxələri var, həmçinin Qərbi Avropa dövlətlərinin iri kitabxanaları, təşkilatları, universitetləri və alim, mütəxəssislərlə beynəlxalq kitab mübadiləsi ilə alınmış çoxlu ədəbiyyatlar da burada mühafizə olunur. 3. Şərq fondunda 46.096 nüsxə kitab, 12.505 sayda jurnal, 23.987 sayda qəzet saxlanılır. Xarici dillərdə ədəbiyyat fondunun Şərq ədəbiyyatı zalı şərqşünas alimlər, mütəxəssislər üçün qiymətli və əvəzsiz fondlardan biri və nadir kitabların sayına görə MEK-in ən diqqətəlayiq kitab saxlanclarındandır. Burada Sərqə aid nadir elmi kitablar, müxtəlif dərsliklər, ensiklopediya və lüğətlər, məcmuələr, dövrü mətbuat nüsxələri, 1920-ci ilə qədər Azərbaycanda nəşr edilmiş ədəbiyyatın Arxiv fondu, 64 adda dövrü mətbuat nüsxələri, fotosurətlər və mikrofilmlər mühafizə olunur. Fondda həmçinin Şərq xalqlarının qədim və yeni tarixi, ədəbiyyatı, din, fəlsəfə və incəsənətinə dair nəşrlərdən, alim-səyyahların əsərlərindən barət zəngin kitab xəzinəsi toplanmışdır. Şərq ədəbiyyatı mühafizə olunan zalın əsas hissəsini ərəb, fars və türk dillərində olan çox qiymətli kitab, jurnal və qəzetlər təşkil edir. Xarici dillərdə ədəbiyyat fondunun Şərq ədəbiyyatı qorunan zalı nadir elmi kitabların sayına görə, kitabxanamızın qızıl fondu hesab edilə bilər. Fondumuzun əməkdaşları fonda daxil olan kitabları qəbul edir, rəflərdə yerləşdirir, topoqrafik kartoçkalar yazır, gündəlik oxucu sorğularını və daxili sorğuları cavablandırır, fondlardan kitabları qaldırır və oxucu tərəfindən qaytarıldıqdan sonra fondda rəflərə yerləşdirir, sərgilərə kitab verirlər Xarici dillərdə ədəbiyyat fonduna Sadıqova Kubra Məmməd qızı rəhbərlik edir.

Xidmət şöbəsi

AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasının Xidmət şöbəsi 1926-cı ildən fəaliyyətə başlamışdır. Xidmət şöbəsi-MEK-in xidmətlərindən faydalanacaq oxucuların qeydiyyatını, onların sifariş etdikləri resurslarla təmin edilməsini və geri qəbul edilərək müvafiq saxlanca göndərilməsi fəaliyyətini həyata keçirir. Şöbə - AMEA-nın elmi - tədqiqat müəsisələri və təşkilatlarının əməkdaşları daxil olmaqla, Bakı şəhərinin və respublikanın elmi tədqiqat müəssisələrinə,ali məktəblərə və xarici ölkələrin kitabxanalarından müraciət edən oxuculara xidmət göstərir. Şöbə oxuculara xidmət işini Kitabxanalararası abonoment, oxu zalları, dövrü mətbuat və akademiklərin zalı vasitəsilə həyata keçirir. Şöbə yardımçı fondlarının komplektləşdirilməsində iştirak edir və bu ədəbiyyata dair oxucu sorğularını yerinə yetirir. Sərgi zalında MEK-ə daxil olan yeni ədəbiyyatın sərgisi təşkil edilir və bu ədəbiyyatlar 15 gün ərzində sərgilənir. Eyni zamanda görkəmli şəxsiyyətlərin yubleyləri, əlamətdar və tarixi günlərə dair kitab və dövri mətbuat sərgilərini təşkil edir. Dövrü mətbuatın yardımçı fondunda yeni daxil olmuş jurnallar və qəzetlərin qəbulu, işlənməsi, “İrbis 64 +” proqramına daxil edilməsi və yerləşdirilməsi işləri icra olunur. Şöbəyə Ofeliya Yunusova rəhbərlik edir.